01-04-2023, 9:42 am
Rối loạn mỡ máu là tình trạng rối loạn lipid máu, được đặc trưng bởi nồng độ lipid lưu thông bất thường, làm tăng nguy cơ xơ vữa động mạch và các biến chứng nghiêm trọng có thể ảnh hưởng xấu đến sức khỏe, thậm chí nguy hiểm đến tính mạng như đột quỵ.
Mỡ máu bao gồm nhiều thành phần khác nhau, trong đó quan trọng nhất là cholesterol. Mỡ máu tăng cao khi cholesterol xấu tăng và cholesterol tốt giảm. Một thành phần quan trọng khác của mỡ máu đó là triglycerid. Tăng chỉ số này thường kéo theo tăng cholesterol toàn phần, tăng cholesterol xấu LDL và giảm cholesterol tốt HDL.
Nguyên nhân chính gây rối loạn mỡ máu thường do chế độ ăn uống không hợp lý cùng với lối sống không lành mạnh, ít vận động, hút thuốc lá, nghiện rượu, ăn nhiều chất béo, nội tạng động vật…
Ngoài ra, các yếu tố khác như: béo phì, đái tháo đường và hội chứng chuyển hóa, hội chứng thận hư, bệnh thận mạn tính, suy giáp, tiền sử gia đình… cũng làm tăng nguy cơ rối loạn mỡ máu.
Lượng mỡ trong máu cao là nguyên nhân chủ yếu gây xơ vữa mạch máu và dần dần làm hẹp các động mạch cung cấp máu cho tim và các cơ quan khác của cơ thể. Nếu động mạch vành bị hẹp sẽ làm giảm dòng máu tới nuôi tim gây đau thắt ngực, nhồi máu cơ tim dẫn đến đột tử.

Theo ThS. BSNT Nguyễn Xuân Tuấn, Giảng viên Đại học Y Dược - Đại học Quốc gia Hà Nội, rối loạn mỡ máu là tình trạng khá thường gặp, nhất là ở độ tuổi trung niên. Nếu để kéo dài có thể làm tăng rủi ro các vấn đề về tim mạch hay đột quỵ.
Trong chế độ ăn uống cho người rối loạn mỡ máu nên sử dụng các loại thực phẩm bao gồm: trái cây tươi, rau xanh, chất xơ, đậu, lạc, dầu thực vật, cá giàu omega-3… giúp kiểm soát mỡ máu.
Cần lưu ý hạn chế các loại thực phẩm như: đồ chiên rán, bơ, sữa nguyên kem, kem tươi, nước sốt chế biến sẵn, mỡ động vật, da gà, da vịt, nội tạng động vật (lòng lợn, bầu dục, gan, óc, tim), trứng, bánh nướng, bánh ngọt, sô cô la, mật ong, mứt, đường trắng, đồ uống có đường, rượu bia…
Ngoài ra nên tập thể dục ít nhất 30 phút mỗi ngày, phải giảm cân nếu thừa cân. Cần điều trị tốt các bệnh khác như tăng huyết áp, đái tháo đường, suy giáp…
Cholesterol thường được tìm thấy trong thực phẩm có nguồn gốc động vật. Các sản phẩm từ sữa, thịt và trứng chứa cả chất béo bão hòa và cholesterol. Lượng chất béo bão hòa làm tăng nồng độ cholesterol LDL.
Trong khi đó, hầu hết các loại thực phẩm có nguồn gốc thực vật như rau, trái cây, ngũ cốc và các loại đậu đều rất ít chất béo bão hòa và không chứa cholesterol. Ngoài ra, chúng rất giàu chất xơ tốt cho tiêu hóa và cải thiện mức cholesterol, giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch và đột quỵ.